Share/BookmarkShare/BookmarkShare/Bookmark
Latest Updates
Showing posts with label Let's Meditate - Budusarana Articles. Show all posts
Showing posts with label Let's Meditate - Budusarana Articles. Show all posts

නොපිරිහෙන කෙනෙක් වෙන්නට නම්...

On Thursday, December 16, 2010




අපගේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ ධර්මයේ සඳහන් වෙනවා, සිල් රකින කෙනාට මේ ජීවිතේ මේ මේ ආනිශංස ලැබෙනවා කියලා. මේ කරුණු දැනගත්ත කෙනා ධර්මය දන්න කෙනෙක් බවට පත්වෙනවා. ඒ ධර්මය දැනගත්තට පස්සේ ‘මේ ධර්මය ඒකාන්තයෙන් සැප විපාක සහිතයි.

කියලා එයා ඒ දහමට පහදිනවා. ඊට පස්සෙ එයා සීලයට එනවා. දැන් එයා නුවණින් කල්පනා නොකළොත් එයාට දැන ගත්ත දේ දැකගන්ට පුළුවන් ද? දැකගන්ට බෑ. ඔන්න එයා දැන් කාලයක් සිල් සමාදන් වෙලා ඉන්නව. එහෙම හිටියට ඒ කිව්ව සැප එයාට තෝර බේරා ගන්න බැරිනම් එයාට සිල් රැකගන්න බැරිවෙනවා. ඇයි එහෙම වෙන්නෙ? එයා හිතනව ‘ මම සීලයට ආව, මට මුකුත් ප්‍රතිඵලයක් නෑනෙ.කියලා. ‘ මට පින් නෑනෙ..’ කියනව. . එය සසඳල බලන්නෙ නෑ දුස්සීල බව නිසා ලැබෙන දුක් සහිත විපාක මට දැන් නෑ කියල. සිල්වත් බවේ ආනිශංස මට ලැබෙනවා කියල සසඳල බලන්නෙ නෑ.

නමුත් සීලයට පැමිණි පුද්ගලයා සිල් රැකීමෙන් මට මේ මේ ආනිශංස ලැබෙනවා’ කියල නුවණින් කල්පනා කළොත්, එයා ඒ සීලය තුළ පිහිටනවා.

එයා සීලය තුළ පිහිටන්නේ ඒ සීලය නිසා සතුටු වෙන කෙනෙක් බවට පත්වෙන නිසයි. එහෙම වුණොත් එයා සීලය අතහරින්නෙ නෑ දිවි හිමියෙන් රකිනව. එයා දන්නවා මේකෙන් මට සැප ලැබෙනවා කියල. මම සීලය බිඳ ගත්තොත්, ඒ හේතුකොටගෙන මට මේ මේ විදිහේ දුක් විපාක ලැබෙනවා කියල එයා දන්නවා. එතකොට එයා පිළිගන්නවා සිල් රැකීමෙන් පින් රැස්වෙනවා. ඒ පිනේ විපාක විදිහටයි මේ සැප ලැබෙන්නේ කියල. එතකොට එයා ධර්මය අහල දැනගත්ත කෙනා බවට පත්වෙනවා. ඊට පස්සෙ එයා ධර්මය දැකගත්ත කෙනා බවටත් පත්වෙනවා. එයා පිරිහෙන්න නෑ. එයාට ඒ ධර්මය නිසා යම් සැපක් සොම්නසක් ඇතිවුණා නම් ඒක නුවණින් තේරුම් ගන්නව.

දැන් බලන්න සිල් බිඳෙන කෙනාගේ හිතට සැපයක් එනව ද? පසු තැවීමක් එනවද? පසුතැවෙනවා, සිල් රකින කෙනාගේ සිත, සතුටට පත් වෙනවා.

එතකොට සිත සතුටු වෙන්නෙ ඒ සීලය මුල් කරගන නේද? එතකොට සිත අපහසුතාවට පත් වෙන්නේ සීලය බිඳුණු නිසා, සිල් බිඳුණු කෙනාගෙ රාග, ද්වේෂ, මෝහ ඇවිස්සෙනව. එතකොට ඒ කිලිටි මුල් කරගෙන එයා අපහසුතාවයට පත්වෙනවා. සිල් රකින කෙනා තුළ රාග, ද්වේෂ, මෝහ පාලනය වෙනව. රාග, ද්වේෂ, මෝහ පාලනය වීම තුළ සිතට සැප ඇතිවෙනවා.

සිතේ නිදහස් බවක් ඇති වෙනවා. එතකොට සිත නිදහස් වුණේ රාග, ද්වේෂ, මෝහ තුනි වීමෙන්, පාලනය වීමෙන් මයි. අන්න ඒකට තමයි නියම ආකාරයෙන් නිදහස්වන සිත කියල කියන්නෙ. ඒ සිත එයා දැක ගත්තොත් ආපස්සට ඒ සිත පිරිහෙන්ට දෙන්ට කැමැති වෙන්නේ නෑ නේද? අන්න ඒක තමයි මෙතෙන්දී අප කියා දෙන්නෙ.

එහෙනම් සිල් රැකීමෙන්, ධර්මය ඉගෙන ගැනීමෙන්, වන්දනාමාන කිරීමෙන්, වත් පිළිවෙත් කිරීමෙන්.මේ හැම දේකින්ම අපේ හිතේ සැප සොම්නස උපදිනවා. අන්න එතකොට අප කල්පනා කළොත් ‘මේ ධර්මයේ හැසිරීම නිසා සුවපහසුවක් මට ඇතිවෙනවා’ කියල. එයා ඒ ධර්මයේ හැසිරීම අතහැර දමන්නෙ නෑ. ඒ ධර්මයේ හැසිරීමට එයා පහදිනව. එයා කැමැතියි ඒ දේවල් කරන්න. ඇයි කැමැති වෙන්නෙ? එයා තුළම උපන් වැටහීමක් තියෙනවා. ඒකට කියනවා “ප්‍රත්‍යක්ෂ” කියල. තව කෙනෙකුගේ උපකාරයකින් තොරව තමන් ම ඒක තේරුම් ගන්නවා.

එතකොට තව කෙනෙකුට කියන්න පුළුවන්ද” නෑ නෑ ඕව කරල හරියන්නෙ නෑ...අතහරින්න” කියල. එහෙම කිව්වට නිවැරැදි වැටහීමට ආපු කෙනා අතහැරල යයිද? නෑ. ඇයි ඒ ? තව කෙනෙකුගේ උපකාරයෙන් තොරවූ දැනුමක් එයාට තියෙනවා. මේ සිත සැපයට පත්වෙන්නෙ මේ විදිහටයි කියල. මුළු ලෝකයම ඇවිල්ල එයාව අනිත් පැත්තට ඇද්දත්, එයාව ඇදල අයින් කරන්න බෑ. එයා තුළ උපන් වැටහීමක් තියෙනවා. මේ සිත පිරිසුදු වෙන්නෙ මෙහෙමයි කියල. ඒකයි එයා පිරිහෙන්නෙ නැත්තෙ.

සිත පිරිසුදු වෙන්නෙ මෙහෙමයි කියල දන්නෙ නැති කෙනාට, වත් පිළිවෙත් කිරීමෙන්, ධර්මය ඇසීමෙන්, දේශනා කියවීමෙන් ධර්ම කථාවෙන් , බණ භාවනා කිරීමෙන්, අපේ සිතට සුවපහසුවක් එනවා කියල තෝරා බේරා ගන්න බෑ. ‘බණ භාවනා කරල පහසුවක් ඇතිවුණා. කියල තේරෙන්නෙ නෑ එයාට. එහෙම නැත්නම් වත් පිළිවෙත් කරනව, ඒත් එයාට සුවපහසුවක් ඇතිවෙනවා කියල තේරෙන්නෙ නෑ. එතකොට දිගින් දිගට ඒක කරයි ද? නෑ. කළ දේට එයා පහදීද පහදින්නෙ නෑ.

ඇයි? ඒ කළ දේ යහපත් විපාක එයා දැක්කෙ නෑ. එහෙම කෙනාට මේ ලෝකයම ඇවිල්ල කියන්න ඕනද ඕක අතහරින්න කියල . නෑ. ලෝකයම යහපතට උනන්දු කළත් එයා ඒක අතහැරගන්නවා.. ඇයි ඒ තමන්ට යහපත තේරෙන්නේ නැති නිසා. අන්න ඒකයි කියන්නෙ යම්කෙනෙකුට කෙලෙස් දුරුවීමෙන් , කෙලෙස් යටපත් වීමෙන් මේ හිතේ ඇතිවන යම් නිදහස් බවක් තිබෙනව නම්, ධර්මයේ හැසිරෙද්දී අන්න ඒක තෝර බේර ගන්න බැරිනම්, ඒක ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කරන්න බැරිනම්, එයා පිරිහෙන බවට පත් වෙනවා කියල.

ඒ නිසා ධර්මය ඉගෙන ගනිද්දී , බණ භාවනා කරද්දී, පින් දහම් කරද්දී අප තුළ යම් සුවපහසුවක් ඇතිවෙනවා නම්, එහි කම් සැප විඳීමෙන් ඇතිවන සුවපහසුවක්ද? නෑ. අපි ඒක තෝරගන්ට ඕන.

අපි සූත්‍ර දේශනාවක් කියවනකොට හෝ දේශනාවක් අහනකොට හෝ සුවපහසුවක් දැනෙනවා නම් තෝර බේර ගන්ට දක්ෂවෙන්න ඕන, මේ ධර්මය අහනකොට, ධර්මය කියවනකොට මට සැපක් දැනෙනවා නේද? මට සුවයක් දැනෙනවා නේද? කියල. ඒ විදිහට තෝරගන්ට දක්ෂ වෙන්නේ සිහිය තිබුණොත් , නුවණ තිබුණොත් තමයි. සිහිය නැත්නම්, නුවණ නැත්නම් එයාට ඒක තෝරගන්නට බෑ.

එනිසා අප හොඳින් සිහිය උපදවාගෙන තෝරා බේරා ගත්තොත්, අපේ ජීවිත පිරිහෙන්නෙ නැති ජීවිත බවට පත්කරගන්න පුළුවන්කමක් තියෙනවා. ඉතින් මේ කාරණාව සිහිකරන්න කල්පනා කළේ, මේ මූලික කාරණාව පුරුදු නොකර අපි කොයිතරම් බණ භාවනා කළත්, අන්තිමට ඒ භාවනාව එපා වෙලා යන එක විතරයි වෙන්නෙ. ඇයි එයාට තෝරා බේරා ගන්න බෑ

මට මේකෙන් පහසුවක් එනව කියල. තෝරා ගන්න බැරි නිසාම අපිට ඒ පහසුව දියුණු කරගන්න බෑ. වැඩිල යන්නෙ නෑ. දැන් අපිට ඒ ධර්මය පුරුදු කරපුවාම සුවපහසුවක් ඇති වෙනව කියල තේරෙනවා නම් අපේ සිතේ පී‍්‍රති ප්‍රමෝදය වැඩිවෙනවා. ඊට පස්සෙ එයා සතුටු සිතින්මයි ඒක කරගෙන යන්නෙ.

එනිසා බණ භාවනා කිරීමෙන් සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලබාගන්ට කැමැති කෙනෙක් විසින් ආරම්භයේ සිටම හොඳින් පුරුදු කරගතයුතු ධර්මයක් තමයි ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අපට පෙන්වා දෙනවා. කුසල් දහම්වල ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කරන්න යම් කෙනෙක් දක්ෂයි නම්, ඒක බොහෝ උපකාර වෙනවා ධර්මයේ පිහිට පිළිසරණක් ලබා ගැනීම පිණිස, ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීමට යම් කෙනෙක් හුරු කරගත්තේ නැත්නම් එයාට ධර්මය තුළ පිහිටන්න බැරිව යනව. එයා ටික කලකින් ධර්මය අතහැර ගන්නව.

ඒනිසා හොඳට තේරුම් ගන්න, අප පුරුදුකරන කාරණා මුල්කරගෙන අපට ලැබෙන සැප පහසුව ගැන. දේශනා ඉගෙන ගනිද්දි වේවා, එහෙම නැත්නම් භාවනා කරද්දි වේවා, වත් පිළිවෙත් කරද්දි වේවා අපේ හිතට පහසුවක් දැනෙන කොට තේරුම් ගන්න ධර්මයේ හැසිරීම නිසා නේද? සැප පහසුව ලැබෙන්නේ කියල. අන්න එයා ඊට පස්සෙ ඒ ධර්මයේ හැසිරීමට කැමැතියි. ඇයි එයා දන්නව සැප ලැබෙනවා කියල. එයා ධර්මයේ හැසිරීම අත්හරින්නේ නෑ.

’ප්‍රත්‍යාවේක්ෂා කරන්න ‘අදක්ෂ කෙනාට ධර්මයට පිවිසෙන්න බැරිව යනවා. යම් කනෙක් ධර්මයට පිවිසුණත්, ධර්මයට බැසගන්න එයාට පුළුවන්කම ලැබුණත් ප්‍රත්‍යාවේක්ෂා කිරීමට හොඳින් පුරුදු නොවුණොත් එයාට ධර්මයෙන් බොහෝ පිහිට පිළිසරණ ලබාගන්නට බැරිව යනවා. ඒ නිසා මතක තියාගන්න මේ ධර්ම මාර්ගය ආරම්භ වන්නේත් ප්‍රත්‍යාවේක්ෂා කිරීමෙන්මයි. ඒවගේම තමයි මේ ධර්ම මාර්ගය අවසන් වන්නේත් ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීමෙන් ඒ ධර්ම මාර්ගය (ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය) දිගටම එයා තෝරා බේරා ගත යුතු වන්නේ ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීමෙන් මයි.

නුවණින් කල්පනා කිරීමෙන් ම තමයි එය තෝරා බේරා ගත යුත්තේ. එනිසා අප ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීමට හොඳින් දක්ෂ භාවය උපදවා ගත්තොත් මේ ධර්ම මාර්ගයේ බොහෝ දුර ගමනක් අපට යන්න අවස්ථාව ලැබේවි. සියලු දෙනාටම ඒ උතුම් භාග්‍ය උදාවේවා!


නාවලපිටියේ අරියවංශ හිමි
'බුදුසරණ' පුවත් පතේ පළ වූ ලිපියක් ඇසුරෙන්
http://www.lakehouse.lk/budusarana/2010/11/28/tmp.asp?ID=vision03

විමුක්ති සිත ප්‍රත්‍යවේක්‍ෂා කරමු

On Sunday, November 28, 2010




භාවනා කරන්න පුරුදුවෙන කෙනෙක් විසින් ඒ භාවනාව සාර්ථක කර ගැනීම පිණිස ආරම්භයේදී පටන් අවසානය දක්වා ම කළ යුතු, අතිශයින්ම වැදගත් වන මූලික අංගයක් පිළිබඳව අද සිට කියා දෙන්නයි අප කල්පනා කරන්නේ. දැන් මේ විස්තර කරන කාරණාව යමෙක් පුරුදු කළේ නැත්නම්, එයා කොයි තරම් භාවනා කරන්න උත්සාහ කළත්, ධර්මය පුරුදු කරන්න උත්සාහ කළත්, එයාට ඒ ධර්මයෙන් සාර්ථක ප්‍රතිඵල නෙළා ගන්න බැරිව යනවා. ඒ නිසා අප අද සිට කතා කරන්න කල්පනා කරන කාරණාව අතිශයින්ම වැදගත් එකක්.

ඒ තමයි “ ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම “ .

භාවනා කරන කෙනෙක් ඒ භාවනාවෙන් සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලබාගැනීම පිණිස එයා තුළ දියුණු කර ගත යුතු අතිශය වැදගත් වු කුසලතාව තමයි ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම, කුසල් දහම් ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම මහත් වූ ප්‍රතිඵල සහිත දෙයක්. අප කරන ක්‍රියා පිළිබද ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කරන්න පුළුවන්කම තියෙනවා නම් (අප තුළ දියුණු වන කුසල් දහම් නුවණින් විමසල බලන්න පුළුවන් නම් ) අන්න ඒ හැකියාව තමයි අපට බොහෝ සේ උපකාරී වන්නේ, කුසලය තුළ හිත පිහිටවා ගන්නත්, ඒ වගේම ධර්මයෙන් පිහිට පිළිසරණ ලබා ගැනීමටත්, ඒ නිසා අප ඒ හැකියාව දියුණු කර ගන්න ඕන.

”ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම” කියනදේ අපට කරන්න තේරෙන්නෙ නැත්නම්, කරගන්න බැරිනම්, දන්නෙ නැත්නම්, අපට භාවනාවකින් ප්‍රතිඵලයක් ලබා ගන්න බෑ. ධර්මය ඉගෙනගෙන ඒකෙන් ප්‍රතිඵලයක් ලබා ගන්නත් බෑ. පිනක් දහමක් කරල ඒකෙන් සාර්ථක ප්‍රතිඵලයක් ලබා ගන්නත් බෑ. සාමාන්‍ය එදිනෙදා කටයුක්තකින් හොඳ ප්‍රතිඵලයක් ලබා ගන්නත් බෑ.ඒ තරම් ම අපට උපකාර වන දෙයක් තමයි ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීම කියන්නෙ.

අංගුත්තර නිකාය දෙවන පොත් වහන්සේගේ පංචක නිපාතයේ තියෙනවා පඨම සමයවිමුත්ත සූත්‍රය කියලා දේශනයක්. මේ දේශනාවේදි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ විදිහට අපිට කියා දෙනවා. ‘පඤ්චිමේ භික්ඛවේ ධම්මා සමයවිමුත්තස්ස භික්ඛුනෝ පරිහානාය සංවත්තති’. පින්වත් මහණෙනි, බණ භාවනා කරමින් ධර්මයේ හැසිරෙන්නා වූ භික්ෂුවකගේ පිරිහීම පිණිස පවතින්නා වූ කාරණා පහක් තිබෙනවා. ඒ තමයි ‘කම්මාරාමතා, භස්සාරාමතා, නිද්දාරාමතා, සංඝිනිකාරාමතා, යථා විමුත්තං චිත්තං න පච්චවෙක්ඛති ‘ එතකොට අප මේ කාරණා පහ ගැන තෝරා බේරා ගන්න දක්ෂ වුණොත්, අපට පුළුවන්කම තියෙනවා මේ කාරණා පහ හේතුකොට ගෙන අප තුළ පිරිහීමක් ඇතිවෙනවා නම්, ඒ පිරිහීම වළක්වා ගන්න.

කම්මාරාමතා කියන්නෙ වැඩ කටයුතුවලට ඇලී යාමයි. නමුත් වැඩකටයුතු දෝෂයක් නොවෙයි. වැඩ කටයුතුවලට ඇලීම තමයි පිරිහීමට බලපාන කාරණය. ඊළඟට භස්සාරාමතා. ඒ කියන්නෙ කතා කිරීම නොවෙයි. කතාවට ඇලීයාමයි. ඊළඟට නිද්දාරාමතා,. ඒ කියන්නේ නිදාගැනීම නෙවෙයි. නින්දට ඇලී යාමයි. ඊළඟට සංඝනිකාරාමතා, ඒ කියන්නේ පිරිසත් සමඟ ඉඳීම නෙවෙයි. පිරිසත් සමඟ ඇලී ගැලි වාසය කිරීමයි. අප මේ කරුණු ගොඩක් වරද්දා ගන්නව. පිරිසත් සමඟ ඉඳල බෑ කියල කල්පනා කරනව. ඒක වැරැදියි. පිරිස සමඟ ඉඳීම නොවෙයි දෝෂය වෙන්නෙ. පිරිසට ඇලිල වාසය කිරීමයි. අන්න ඒ දේ හඳුනාගෙන බැහැර කරන්න ඕන. ඊළඟ කරුණ “ යථා විමුත්තං චිත්තං න පච්චවෙක්ඛති “ ඒ කාරණාව විස්තර කරන්න තමා අද අප කල්පනා කරන්නෙ. නමුත් මුල් කාරණා හතරත් තේරුම් ගන්න ඕන. මුල් කාරණා අප තෝරා බේරා නොගත්තොත්, එමඟින් සිදුවන හානිය වළක්වාගන්ට බැරිවෙනවා. සිහි නුවණ පිරිහෙනවා. ඒක හේතු වෙනව මේ පස්වෙනි කාරණාව අප තුළ සිදුවෙන්ට.

විමුක්ත “ කියල කියන්නෙ නිදහස් බවට. එතකොට “ යථා විමුත්තං “ කියල කියන්නෙ ‘ නියම ආකාරයෙන් නිදහස් වන’ කියන එකයි. ‘නියම ආකාරයෙන් නිදහස් වෙන සිත ප්‍රත්‍යවේක්ෂා නොකිරීම ‘ තමයි ඒකෙන් අදහස් වෙන්නෙ. නියම ආකාරයෙන් නිදහස් වෙන සිත නුවනින් තෝරාබේරා ගන්න දන්නෙ නැතිකම, තේරෙන්නෙ නැතිකම, අපේ පිරිහීමට හේතුවන කාරණයක් කියල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්වා දෙනවා. අපේ සිතේ ඇතිවෙන පිරිසුදු බව නිදහස් බව, පහන් බව යම් විදිහකින් ධර්මයේ හැසිරීමත් එක්ක ඇතිවෙන දෙයක්. සිතේ ඇති වෙන “ පහන් බව “ අපිට තෝරා බේරා ගන්න බැරිවුණොත් එහෙම,, අපිට ධර්මයෙන් දියුණුවක් කරා යන්න බැරිව යනවා. ඒක තෝරා බේරා ගන්න බැරි වෙන්ට හේතුවන කාරණාව තමයි අපිට සිහිය නැතිකම. සිහි නුවණ මඳ බව.

සිහි නුවණ නැතුව යන්නෙ, එක්කො, එයා පිරිස සමඟ ඇලි ගැලී වාසය කිරීමෙන්, එහෙම නැත්නම් එයා නින්දට ඇලිල වාසය කරනවා. සිහිය උපදින්නෙ නෑ. එහෙම නැත්නම් එයා කතාවට ඇලිල ගිහිල්ල. කතා කර කර ඉඳල, ඒකට ඇලිල ගිහිල්ල සිහිය උපදවා ගන්න බෑ . එහෙම නැත්නම් එයා වැඩ කටයුතුවලට ඇලිල ගිහිල්ල. සිහිය උපදවා ගන්න බෑ . සිහිය උපදවා ගන්න බැරි නිසා මේ ධර්මයෙන් අපිට යම් පිහිටක් පිළිසරණක් තියෙනව නම්, අන්න ඒක එයාට තෝරා බේරා ගන්න බැරිව යනවා. දැන් වැටහුණාද කාරණාව .බලන්න අපි බොහෝ ධර්ම දේශනා තුළින් අසා තියෙනවා. මේ මේ විදිහට පින් රැස්වෙනව කියලා. නමුත් බලන්න ඒ පිළිබඳව අපේ ජීවිතයේ තුළ පිහිටි ප්‍රත්‍යක්ෂ බවක් තියෙනවද කියල. අපේ ජීවිතේ තුළ උපන් විශ්වාසයක් තියෙනවද බලන්න. අප අහල තියෙනවා සිල් රැකීමෙන් පින් රැස්වෙනව, දන් දීමෙන් පින් රැස්වෙනව, මෛත්‍රී භාවනාව කිරීමෙන් පින් රැස්වෙනවා කියල. බලන්න අපට අප තුළ උපන් විශ්වාසයක් ඒ පිළිබඳව තියෙනවද කියල. මේ ආකාරයෙන් පින් රැස්වෙනවා කියල උපන් විශ්වාසයක් අප තුළ තියෙනවා නම් අප තුළ ප්‍රබෝධයක් තියනව. ඇයි ඒ ප්‍රබෝධය තියෙන්නෙ? අප තුළ විශ්වාසයක් තියෙනවා පින තුළින් සැප උපද්දල දෙනවා කියල. එතකොට පින් කරන කෙනා මේ ජීවිතයේදීම පිනේ විපාක භූ®ක්ති විඳීනවා කියල අපට වැටහීමක් තිබෙනවා. ඒ වැටහීම තියෙන කෙනා පී‍්‍රති ප්‍රමෝදයෙන් වාසය කරනවා. දැන් බලන්න අපට කියා දෙනවා සිල් රකින කෙනා මේ ජීවිතය තුළ මේ විදිහට සැප විපාක ලබනවා කියල. එතකොට මරණින් මත්තෙ සුගතියේ උපදිනවා කියලත් කියා දෙනවා.එතකොට බලන්න සිල් රකින කෙනා මේ ජීවිතයේ සැප ලබනවා කියල අප කොහොමද දැන ගන්නෙ? ඊළඟට මතු ජීවිතයේදී සුගතියේ උපදිනවා කියල කොහොමද අප දැන ගන්නෙ? දැන් බලන්න සිල් රකින කෙනාට පිරිස ඉදිරියේ විශාරද බවක් ඇති වෙනවා. එයා මුළු ගැන්නෙන්නෙ නෑ.

එතකොට කොහොමද එයා සිල් රැකීමේ ආනිශංස දැනගන්නෙ? ඒක ප්‍රත්‍යක්ෂය තුළින් තමාට වැටහෙනව. තමා සීලයට ආපු ගමන්, සිල් රකින්න පුරුදු වුණාම, ඒ කුසලය මුල් කරගෙන මේ ජීවිතයේදි සැප ලැබෙනවා කියල එයාට තේරෙනවා. දැන් සිල් බිෙඳන කෙනෙක් (හොරකම් කරන කෙනෙක්) ඉන්නව. හොරකම් කරන කෙනා දුස්සීලයි. දුස්සීල කෙනාට මොනවද ලැබෙන ආදීනව? එයාට පිරිස ළගට යන්න බෑ. එයාට අපකීර්තිය පැතිරෙනවා. ඊට පස්සෙ එයාට බය ඇතිවෙනවා. එතකොට ඒ ආදීනව එයා කොහොමද දැන ගන්නෙ? ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන්. තමාටම තේරෙනවා දුස්සීල බවට වැටුණහම ඒකෙ ආදීනව. ඒ ආදීනව තේරෙන්නෙ නුවණින් කල්පනා කළොත් නැත්නම් තේරෙන්නේ නෑ. එහෙනම් සිල් රකින කෙනා. සීලය නිසා මට මේ විදිහට සැප ලැබෙනවා කියල දැනගන්නෙ කොහොම ද? ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන්, ප්‍රත්‍යක්ෂ වෙන්නෙ නුවණින් කල්පනා කරනකොට යි. අන්න ඒකට කියනවා ‘ප්‍රත්‍යවේක්ෂා’ කරනවා කියල. මේ විදිහට නුවණින් කල්පනා කරන්ට බැරිනම් එයා ධර්මය තුළ වැඩෙන කෙනෙක්. දියුණුවෙන කෙනෙක් බවට පත්වෙන්ට බෑ. එයා පිරිහෙනවා. ඒකට හේතුව ධර්මයෙන් ලැබෙන පිළිසරණ, සුවපත් බව, යහපත තේරුම්ගන්ට නොහැකිවීමයි. එසේ තේරුම්ගන්ට බැරිවෙන්නේ ප්‍රත්‍යවේක්ෂා නොකිරීම නිසයි. එසේ තේරුම් නොගත්ත කෙනා ධර්මය හොඳින් පුරුදුකරන්නේ නෑ. හොඳින් තේරුම්ගත්ත කෙනා ධර්මය කෙරෙහි පහදිනව. ගෞරව කරනවා.ඉතාම ගෞරවයෙන් ධර්මය පුරුදු කරනවා . එයා පිරිහෙන්නේ නෑ. දියුණුවෙන් දියුණුවටම යනවා.

නාවලපිටියේ අරියවංශ හිමි

'බුදුසරණ' පුවත් පතේ පළ වූ ලිපියක් ඇසුරෙන්

http://www.lakehouse.lk/budusarana/2010/11/28/tmp.asp?ID=vision03

සබ්බසංඛාරේසු අනිච්ච සංඥාව

On Saturday, November 13, 2010



අප මීට පෙර කතා කළේ සියලු ලෝකය කෙරෙහි ඇල්ම දුරු කර ගැනීම පිණිස පවතින සංඥාව එනම් “සබ්බලෝකේ අනභිරත සංඥාව” පුරුදු කර ගන්නේ කොහොම ද? කියන කරුණ. ඒ වගේ ම ඒ භාවනාව පුරුදු කර ගැනීමෙන් අපිට අත් කර ගන්න පුළුවන් ප්‍රතිලාභ අපි කෙටියෙන් සරලව කතා කළෙමු. විශේෂයෙන් එය සංකීර්ණ භාවනාවක්. හුරු වෙන්න අපහසු යි. නමුත් අප ටික ටික හුරු කර ගත්තොත් ඉතාම සුව පහසුව ඇති කර ගන්න පුළුවන් කමක් තියෙනවා.

අපි අද සිහිකර දෙන්න කල්පනා කළේ, “සබ්බ සංඛාරේසු අනිත්‍ය සංඥාව” කියන භාවනාව. ඒ සංඥාවත් පුරුදු කර ගැනීම අමාරු යි. නමුත් අපිට සියලු සංස්කාර කෙරෙහි අනිත්‍ය හුරු කර ගන්න ලේසි විදිහක් තමයි පංච උපාදාන ස්කන්ධය කෙරෙහි ඇල්ම දුරුවෙන විදියට, අනිත්‍ය විදියට වඩන්න පුරුදු වීම. අපිට එමගින් මේ සංඥාව හුරු කර ගන්න පුළුවන්. සියලු සංස්කාර කෙරෙහි ඇල්ම දුරු කර ගන්නට තමයි මේ ධර්මය පුරුදු කර ගන්නේ. සියලුම සංස්කාර පංච උපාදානස්කන්ධයට අයිති යි. පංච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි ඇල්ම දුරු කරගත්තොත් සියලු සංස්කාර කෙරෙහි ඇල්ම දුරු වෙලා යනවා. ඒ නිසා පංච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි ඇල්ම දුරු වෙන විදියට “අනිත්‍ය” පුරුදු කර ගත්තොත් ඒ මගින් අපිට මේ සංඥාව පුරුදු කර ගන්න අවස්ථාවක් ඇති වෙනවා. (පාරිලෙය්‍යක සූත්‍රය/සංයුක්ත නිකාය 111)

මේ භාවනාව ටික ටික පුරුදු වීමෙන් අපට මේක තේරුම් ගන්න පුලුවන් කමක් තියෙනවා. පංච උපාදානස්කන්ධය හට ගැනීමත් නැති වීමත් ගැන භාවනා විදිහට වඩන පිළිවෙළක් කෙටියෙන් මම කියන්නම්. ඒක ටික ටික හුරු කර ගන්න. සමාධිය පුරුදු වීමත් එක්ක, ටික ටික තේරුම් බේරුම් කර ගන්න පුළුවන්කම ඇතිවේ.

මේ සංඥාව මේ විදියට භාවනා වශයෙන් හුරු කර ගන්න “සතර මහා ධාතුන්ගෙන් යුතු මේ රූපය ආහාරයෙන් ඇති වෙලා ආහාර නැති වීමෙන් නැති වෙලා යන නිසා අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි. අනිත්‍ය වූ දුක් වූ විපරිනාමයට පත්වෙන රූපය, මම නොවෙමි. මගේ නොවෙයි මගේ ආත්මය නොවෙයි.

ස්පර්ශයෙන් ඇතිවන හඳුනා ගැනීම ස්පර්ශය නැතිවීමෙන් නැති වී යන නිසා අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි. අනිත්‍ය වූ දුක් වූ විපරිනාමයට පත්වන විදීම මම නොවෙමි .මගේ නොවෙයි මගේ ආත්මය නොවෙයි. ස්පර්ශයෙන් ඇතිවන හඳුනා ගැනීම ස්පර්ශය නැතිවීමෙන් නැති වී යන නිසා අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි. අනිත්‍ය වූ දුක් වූ විපරිනාමයට පත්වන හඳුනා ගැනීම මම නොවෙමි. මගේ නොවෙයි මගේ ආත්මය නොවෙයි. ස්පර්ශයෙන් ඇති වන චේතනාව ස්පර්ශය නැති වීමෙන් නැති වී යන නිසා අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි. අනිත්‍ය වූ දුක් වූ විපරිනාමයට පත්වන චේතනාව මම නොවෙමි. මගේ නොවෙයි මගේ ආත්මය නොවෙයි. නාමරූපයෙන් ඇතිවන විඥානය නාම රූප නැති වීමෙන් නැති වී යන නිසා අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි අනිත්‍යයි. අනිත්‍ය වූ දුක් වූ විපරිනාමයට පත්වෙන විඥානය මම නොවෙමි. මගේ නොවෙයි මගේ ආත්මය නොවෙයි. ඔය විදියට හුරු කර ගන්න. මේකත් පුරුදු වෙන්නෙ ටික ටික.

හැම භාවනාවක් ම ටික ටික තමයි පුරුදු වෙන්නේ. ටික ටික පුරුදු වෙනකොට අපිට ඒක හුරු පුරුදු දෙයක් බවට පත්වෙයි. එක පාරට කරන්න බෑ. අනික කලබලයට මනසිකාර කරන්න එපා. යම් රිද්මයකට කරන්න බලන්න. එතකොට තමන්ට හුරුවෙයි. ඉස්සෙල්ලා පුරුදු කර ගැනීම සඳහා කරන්න ඕනෑ. පස්සේ අපට හොඳින් ජීවත් වන්න පුළුවන් කම තියෙනවා.

සබ්බසංඛාරේසු අනිච්ච සංඥාව කියන සංඥාව හොඳින් පුරුදු කර ගත්තොත් එයාට සිතේ ඇතිවන ඕන පීඩාවකින් ගැළවෙන්න පුළුවන් කමක් තියෙනවා. ඉතින් අපහසු යි. අමාරුළුවෙන් තමා මේවා කරන්න තියෙන්නෙ. මේ ධර්මයන් හොඳින් හුරු කර ගන්න කෙනා හොඳට යුද ශිල්පය දන්න දක්ෂ සොල්දාදුවෙක් වගේ අපිට භාවනාවක් පුරුදු වෙන මුල් කාලේ එහෙම ගැටලු එන්නේ නෑ. භාවනා කරගෙන කලක් යද්දී අපිට චිත්ත පීඩා එන්න පුළුවන්. අපි ආන්න එතකොට එන චිත්ත පීඩා දුරු කර ගන්නේ අප පුරුදු වුණු භාවනා පාවිච්චි කරලා. යුද්ධයට යන සොල්දාදුවා වගේ.

සොල්දාදුවා යුද්ධයට කලින් පුහුණු වෙනව නේ ද? යුද්ධයට කලින් සොල්දාදුවා පුහුණු වෙනවා. පුහුණු වෙනකොට ඒක ප්‍රනීතයි. ඒ පුහුණුව ප්‍රනීතයි නේ ද? යුද භටයෙක් හමුදාවට බැඳීලා පුහුණු වෙනවා පුහුණු වෙන්නේ බයෙන් ද සතුටින් ද? සතුටෙන් ප්‍රීතියෙන් එයා පුහුණු වෙන්නේ. පුහුණුව ඉවර වෙලාත් සතුටු වෙනවා නේ ද? එයාට මරණ භයක් එනව ද? මරණ භයක් තියෙනව ද? සතුරු බයක් තියෙනවා ද? අනතුරක් එයාට තියෙනව ද? නෑ. එයා ප්‍රීතියෙන් යුද ශිල්පය පුරුදු වෙනවා. ඔන්න පුරුදු වෙලා එයා යනවා යුද්ධයට.

දැන් පුරුදු වුණායින් පස්සේ “ආ පුතේ ගෙදර පලයන්” කියනව ද? ගෙදර පලයන් කියන්නේ නෑනේ. ඒකට ද පුරුදු වෙන්නේ එයා. නෑ නෑ යුද ශිල්පය පුරුදු වෙන්නේ යුද්ධ කරන්න. සතුරාට එරෙහිව සටන් කරන්න. ඉතින් ඊට පස්සේ එයා යුද්දෙට ගිහිල්ලා පාවිච්චි කරන්නෙ මොනව ද? පාවිච්චි කරන්නෙ කලින් පුහුණු වූ දේමයි. කලින් යම් ශිල්පයක් ද පුහුණු වුණේ ඒ ශිල්පය යුද්ධයේ දී පාවිච්චි කරන්න ඕනෑ. එතකොට ඒ පුහුණුව තවත් වැඩි දියුණු වෙනවා.එතන තියෙන්නේත් පුහුණු වීමක්. ඒක තව දුරටත් වැඩි දියුණු වෙනවා.

භාවනා කරන කෙනාත් ආන්න ඒ වගේ, කෙලෙස් හමුදාව එක්ක සටන් කරන්න කලින්, අවි හරඹය පුරුදු වෙනවා. මුලින් භාවනා කරනවා කියන්නේ ඒකට යි. අප භාවනාව ටික ටික කර කර පුරුදු වෙනවා. සමාධියක් ඇති කර ගන්නවා. ඒ සමාධිය ඇති කර ගන්නා තෙක් ඉතා ප්‍රනීත යි. ඒ සමාධියත් ප්‍රනීත යි. ඊට පස්සේ තමයි යුද්දේ තියෙන්නේ එතෙක් යුද්දේ නෑ. සමාධියක් ඇති කර ගෙන ඒ සමාධිය වඩන්න ඕනෑ. ආන්න එතකොට කෙලෙස් යුද්දේ පටන් ගන්නවා. අන්න එතනදි අපිට අපහසුකම් ආවොත් අපිට පාවිච්චි කරන්න තියෙන්නේ අපි කලින් පුරුදුවුණු භාවනාම යි. වෙන ක්‍රමයක් නෑ.

සොල්දාදුවා හමුදාවට බැඳිලා අවි පුහුණු වෙනවා සතුරු හමුදාවට එරෙහිව සටන් කරන්න ගියහ ම එයා පාවිච්චි කරන්නේ කලින් ඉගෙන ගත්ත දේ නේ ද? ඉතින් ඒවා පාවිච්චි කරන්න ඕනෑ. ඒ නිසා තමයි අප හොඳට පුරුදු වෙන්නේ. අප භාවනා ඉගෙන ගන්න කොට කලබලයට භාවනා කරන්න පටන් ගන්නෙ නෑ. මුල් කාලේ හොඳින් ඉගෙන ගන්න. ඒ භාවනා ඉගෙන ගෙන හොඳට පුරුදු කර ගන්න. පුරුදු වුණායින් පස්සේ යම් කලකදී අපට සතුරු සේනාවත් එක්ක යුද්ධ කරන්න කලක් එයි.

කෙලෙස් යුද්දේ පටන් ගන්න කලක් එයි. ආන්න එතකොට අපට ඒ කෙලෙස් යුද්දෙන් පරදින්නෙ නැති කෙනෙක් බවට පත්වෙන්නෙ අප මුලින් පුරුදු වෙන ධර්මය පාවිච්චි කරලාම යි. ඒ ඉගෙන ගන්න සූත්‍ර දේශනා, ඊළඟට අපි ලැබෙන අවවාද අනුශාසනා, ඊළඟට අපි පුරුදු කරගත්ත භාවනා, පුරුදු කරමින් මේවා ම පාවිච්චි කරමින් අපි ඒ අපහසුතාවන් දුරු කර ගනිමු.

ඉතින් ඒ සඳහා අපිට සිහිය උපදවලා දෙන්නේ කල්‍යාණ මිත්‍රයා. “ඔතෙන්දි මේකයි කරන්නේ” “මෙතෙන්දි මේක යි කරන්නේ” “ඕක කරන්න එපා” “ඔහොම නෙමෙයි කරන්නෙ” “දැන් මෙහෙම කරන්න” අහවල් දේශනාව බලන්න” ඔය ආදි වශයෙන් සිහිය උපද්දවලා දෙන්නේ කල්‍යාණ මිත්‍රයා. මොකද සිහි උපද්දවා ගන්න බැරි වෙන වෙලාවල් තියෙන්න පුළුවන්. ආන්න එතකොට සිහිය උපද්දවා දෙන්නෙ කල්‍යාණ මිත්‍රයා. එයා සිහිය උපද්දවා දීම පිණිස අනුකම්පාවෙන් සොයා බලමින්ම වාසය කරන කෙනෙක්. එයා තුළ තියෙන්නේ අනුකම්පාව සහ අන් අයගේ දියුණුවට කැමැත්ත. මේ තමා කල්‍යාණ මිත්‍රයා තුළ බලවත්ව තියෙන දේ. ආන්න ඒ කරුණු දෙක මුල් කරගෙන උපකාරයට නැමුනු සිතින් තමා වාසය කරන්නේ. ඒ නිසා අපිට කල්‍යාණ මිත්‍ර ඇසුර තරම් සැප පහසු ආරක්ෂාව ඇති කරන්නා වූ තැනක් ඇත්තේ නෑ.

ඉතින් මේවා තේරුම් අරගෙන මේ භාවනාවන් හොඳින් පුරුදු කර ගන්න. එවිට අප කාටත් ඉතාම සුව පහසු ජීවිතයක් ඇති කර ගන්න පුළුවන්කම තිබේවි. එතකොට අපි මූලික වශයෙන් කළයුතු භාවනා කීපයක් කතා කළෙමු. එවිට මම හිතන්නේ අපට වැටහීමක් ඇති ඒ ගැන, අපි දවස් කීපයක් තිස්සේ කතා කළෙමු. ඉතින්, අප විශ්වාස කරනවා මේ අයට යම් වැටහීමක් ඇති වෙන්න ඇති. සරල මට්ටමින් හෝ. ඉතින් ඒ කියා දුන්න භාවනාවන් සහ කාරනාවන් තේරුම් ගෙන, ටික ටික පුරුදු කරගෙන, තම තමන්ගේ ජීවිතයට ඒ උතුම් සැප අත් කර ගැනීම පිණිස, අත් නොහරින වීර්යය, කැමැත්ත උපදවා ගනිත්වා කියලා අපි ආශිර්වාද කරමු. සියලු දෙනාට ම තෙරුවන් සරණයි.

මතු සම්බන්ධයි

නාවලපිටියේ අරියවංශ හිමි

'බුදුසරණ' පුවත් පතේ පළ වූ ලිපියක් ඇසුරෙන්
http://www.lakehouse.lk/budusarana/2010/11/13/tmp.asp?ID=vision03

දුක දුරු කරගෙන සැප උදාකර ගැනීම පිණිසයි

On Thursday, October 14, 2010



ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය, හිත කෙරෙහි අකමැත්ත උපදවා ගන්න කෙනාට, කාමයන් දුරු කර ගන්න පහසුයි. ඒක ලොකු උපකාරයක් වෙනවා. ඒ නිසා මේ අමාරු දේ කරන්න කල්පනා කරන්න. ඒ සඳහා ප්‍රමාණවත් තරම් ධර්මය තියෙනවා.  පොත පතේ පෙන්වා දී තිබෙන  ධර්මය ඉගෙන ගන්න.

සිතට පීඩාවක් ආපු වෙලාවට ඒක දුරු කර ගන්න මා උපක්‍රමයක් කියලා දෙන්නම්. ඒ වගේ වෙලාවට අපිට වාඩිවෙලා භාවනා කරන්න බැරි වෙයි. මුලින් සක්මන් කරන්න. කෙනෙකුට අපහසුවක් එනකොට පොඩ්ඩක් ඇවිදිනකොට අපහසුව අඩුවෙලා යනවා. ඒ නිසා ටිකක් සක්මන් කරන්න. ‘මේ සිත අනිත්‍යයයි සිතිවිලිත් අනිත්‍යයි’ කියලා මෙනෙහි කරමින් සක්මන් කරන්න. බලවත් පීඩා පවතිනකොට දැඩි කැප කිරීමක් කරන්න වෙනවා. ටික වෙලාවක් එහෙම කරනකොට තමන්ටම තේරෙයි ටික ටික ඒ මුරණ්ඩු සිත මෙල්ල වෙනවා. ඒ මුරණ්ඩු සිත මෙල්ල වෙලා අර අපහසුකම් ටික ටික අඩුවෙනවා. තමන්ටම තේරෙයි. අපිට පුළුවන් ‘සිතත් අනිත්‍ය යි’ ‘සිතිවිලි අනිත්‍ය යි’ ‘සිතේ විඥානයත් අනිත්‍යයි’ කියලා මෙනෙහි කරන්න.

තව දුරටත් ඒ විදිහටම කරගෙන යනකොට තවත් පහසු ඇති වෙයි. එවිට මෙනෙහි කරන්න සිතත් අනිත්‍යයි, සිතිවිලිත් අනිත්‍යයි, විඥානයත් අනිත්‍යයි, සිතේ ස්පර්ශයත් අනිත්‍ය යි කියලා. තව දුරටත් ඒ විදිහට කරගෙන යන්න. එතකොට තවත් සුවපහසුව ඇති වෙනවා තේරෙයි. පීඩා අඩුවෙනවා තේරෙයි. එතකොට මෙනෙහි කරන්න සිතත් අනිත්‍යයි, සිතිවිලිත් අනිත්‍යයි, සිතේ විඥානයත් අනිත්‍ය යි, සිතේ ස්පර්ශයත්,අනිත්‍ය යි ඒ ස්පර්ශයෙන් ඇතිවන විඳීමත් අනිත්‍යයි කියලා. තවදුරටත් සක්මන් කරමින්ම කරන්න. එතකොට තවත් අපහසුව අඩුවෙනවා තේරෙයි.

එතකොට මෙනෙහි කරන්න සිතත් අනිත්‍යයි, සිතිවිලිත් අනිත්‍යයි, සිතේ විඥානයත් අනිත්‍ය යි, සිතේ ස්පර්ශයත් අනිත්‍යයි, ඒ ස්පර්ශයෙන් ඇතිවන විඳීමත් අනිත්‍යයි, හඳුනා ගැනීමත් අනිත්‍ය යි, චේතනාවත් අනිත්‍යය යි.

කියලා තවදුරටත් ඒ විදිහට කරගෙන යනකොට අපහසුව අඩුවෙලා ගොඩක් පහසුව ඇති වෙයි. එතකොට මෙනෙහි කරන්න සිතත් අනිත්‍ය යි, සිතිවිලිත් අනිත්‍යයි, සිතේ විඥානයත් අනිත්‍ය යි, සිතේ ස්පර්ශයත් අනිත්‍ය යි, ඒ ස්පර්ශයෙන් ඇති වන විඳීමත් අනිත්‍ය යි, හඳුනා ගැනීමත් අනිත්‍ය යි, චේතනාවත් අනිත්‍ය්‍ය යි, සිතේ ඇති වෙන තණ්හාවත් අනිත්‍ය යි කියලා. ආන්න එතකොට තව දුරටත් පහසුව වැඩි වෙයි. දැන් ගිහිල්ලා හෙමිහිට වාඩි වෙන්න. වාඩි වෙලා ඒ භාවනාව ම කරගෙන යන්න.

එතකොට අර ගින්න නිවිලා යයි. එතකොට තේරුම් ගන්න ධර්මය සංදිට්ඨිකයි කියලා. එතකොට තේරුම් ගන්න මම යම් ධර්මයක් පුරුදු කළා නම් එමඟින් තිබූ අපහසුව දුරු වුණා. එහෙනම් ධර්ම සංදිට්ඨිකයි කියලා එතකොට තේරුම් ගන්න. මට පීඩාවක් තිබුණා. කල්‍යාණ මිත්‍රයා මුන ගැහුණා. ධර්මය කිවුවා. මා ඒ ධර්මය පුරුදු කළා. පීඩාව දුරු වුණා. එහෙනම් සෝතාපත්ති අංග සත්‍යයි කියලා පිළිගන්න. මෙන්න මේ විදියට කල්පනා කරන්න. එතකොට අප ධර්මයට එන්න පුළුවන් විදියට අපේ හිත හැදෙනවා. එහෙම නැත්නම් අපි කැරකිලා ගිහිල්ලා ආපහු සැරයක් අර මාරයාගේ වසඟයේ තියෙන සිතටම කොටු වෙලා යනවා.

කොටුවෙලා ගිහිල්ලා අප මාරයාගේ ගෝලබාලයන් බවට පත් වෙලා යනවා ඉන් පසු තමනුත් නැසිලා අන් අයත් නැසෙන මට්ටමට අපේ සිත කෙලෙසනවා. අප කවදාවත්, ඒ තත්ත්වයට නොවැටිය යුතු යි. ඒ නිසා තේරුම් ගන්න ‘සබ්බලෝකේ අනභිරත සංඥාව‘ අපි හොඳින් හුරු කර ගත්තොත් අපිට මේ අපහසුවලින් දුරු වෙන්න පුළුවන්.

ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය, හිත කෙරෙහි අකමැත්ත උපදවා ගන්න කෙනාට, කාමයන් දුරු කර ගන්න පහසුයි. ඒක ලොකු උපකාරයක් වෙනවා. ඒ නිසා මේ අමාරු දේ කරන්න කල්පනා කරන්න. ඒ සඳහා ප්‍රමාණවත් තරම් ධර්මය තියෙනවා. පොත පතේ පෙන්වා දී තිබෙන ධර්මය ඉගෙන ගන්න.

ඉගෙන ගෙන, තම තමාගේ කටයුත්ත තම තමා කර ගන්න. මේක කාටවත් කරවලා දෙන්න බෑ. සිහිකරලා දීම විතරයි කෙනෙකුට කරන්න පුළුවන්. තම තමන් පෞද්ගලිකව මේක කර ගන්න ඕනෑ. එතකොට ඔක්කොම නිහඬයි. ඇයි තමාට කරන්න කටයුත්තක් තියෙනවා. මේක කතා කර කර නෙමෙයි කරන්නෙ. තනි තනියෙන් කරනවා. ලොකු පිරිසක් ඉන්න තැනකට ඉතාම වටිනව මේ ධර්මය. ඇයි?

තනි තනියෙන්ම තම තමා පුරුදු කරනවා. පිරිස අතර කලබල නෑ. ඇයි එකිනෙකාට කරන්න දෙයක් තියෙනවා. තමාගේ ඇස, කන, නාසය, දිව යන ආයතන ගැන සිතනවා. සිතන්නෙ ඒක ගැන ඇල්ම ඇතිවෙන විදිහට නෙමෙයි. නොඇල්ම ඇති වෙන විදිහට සිතනවා. ඇස වදකයෙක්, ඇස හතුරෙක්, කන, නාසය, දිව, ශරීරය, සිත මේවා මිතුරෝ විදිහට නෙමේ කල්පනා කරන්නෙ වදකයන් විදිහට හතුරෝ විදිහට. අපිට හානියක් කරපු අපරාධයක් කරපු දේවල් විදිහට කල්පනා කරමු. එවිට එයා ටිකෙන් ටික නිහඬ තැන්පත් කෙනෙක් බවට පත්වෙනවා.

ආන්න එයාට සමාධිය උපදවා ගන්න පහසු යි. ඇයි සමාධිය උපදවා ගන්න පහසු වෙන්නෙ. කාමයන් යටපත් කර ගෙන නිරුද්ධ කර ගන්න එයාට මේ සංඥාව ලොකු උපකාරයක් වෙනවා. ඒ නිසා මේ භාවනාව හොඳින් පුරුදු කර ගන්න. මේ පුරුදු කරන්නෙත් ටික ටික තමයි. එක පාරට ගොඩක් කරන්න අමාරුයි. මේක ගොඩාක් සංකීර්ණයි. අනිත් ඒවාට වඩා හොඳයි. එහෙනම් අපි සියලු දෙනාටම ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මහා කරුණාවෙන් යුක්තව පෙන්වා දෙන ලද ඒ පරම ගාම්භීර වූ ධර්මය, දුක දුරු කරගෙන මහත් වූ සැප උදාකර ගැනීම පිණිස ඉතාම සැප පහසු ජීවිතයක් දියුණු කර ගැනීම පිණිස සියලු දෙනාටම උපකාර වේවා කියලා ආශිර්වාද කරනවා.

නාවලපිටියේ අරියවංශ හිමි...
'බුදුසරණ' පුවත් පතේ පළ වූ ලිපියක් ඇසුරෙන්
http://www.lakehouse.lk/budusarana/2010/10/14/tmp.asp?ID=vision03

වද දෙන සිත

On Thursday, October 7, 2010



අප කෙතරම් බණ භාවනා කළත්, මේ සසර ගමන අවසන් වෙන තෙක් අපිට අතිශය පීඩාවන්, කරදර අපහසුකම් ඇතිවෙනවා. භාවනා කරන මුල් කාලෙදී කෙනෙකුට එතරම් අපහසුකම් නොවන්න පුළුවන්. භාවනා කරන මුල් කාලෙකදී තියෙන්නෙ භාවනාවක් දියුණු කර ගැනීමට තියෙන අපහසුව විතරයි. නමුත් භාවනාව දියුණු කර ගෙන ඒ භාවනාව යම් දුරක් පුරුදු කරගෙන යනකොට එයාට යම් යම් අපහසුකම් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. භාවනා කිරීම නිසා ඇති වන අපහසුකම් නෙමේ එතකොට ඇති වෙන්නේ. අප භාවනාවක් කරලා ඒකෙන් යමක් කරන්න උත්සාහ කරනවා. කුමක්ද කරන්න උත්සාහ කරන්නේ? හිතේ් තියෙන කෙලෙස් දුරුකර ගන්න උත්සාහ කරනවා. එවිට අපට මුල් කාලයෙදී භාවනාව පුරුදු වෙන්න අපහසුවක් ඇතිවෙනවා නේද? පුරුදු වුණාට පස්සේ ඒ භාවනාව පහසු යි. ඊට පස්සේ ඒ භාවනාව මගින් අප කුමක්ද කරන්න කල්පනා කරන්නේ? හිතේ් තියෙන කෙලෙස් දුරුකර ගන්න මහන්සි වීම. ආන්න එතකොට අපට අපහසුවක් එනවා. මොකක්ද ඒ අපහසුව. ඒ කෙලෙස් නිසා අපිට පීඩා ඇතිවෙනවා. බලවත් පීඩා ඇතිවෙනවා. ආන්න ඒ පීඩා වලින් යට නොවී අපට සුව පහසුව ඇතිකර ගැනීම පිණිස බොහෝ සේ උපකාර මේ සංඥාව.

අපට පීඩාවක් ආවොත් රාගය, ද්වේශය, මෝහය ඉස්මතු වෙලා. ඉතින් ඒක හිතේ් එන්නේ. හිතේ තමයි ඒ පීඩාව තියෙන්නේ. ඉතින් අපට හොඳට සිහිය උපදවාගෙන ඒක අනිත්‍ය විදියට මෙනෙහි කර ගන්න පුළුවන් වුණොත් අපට ඒ පීඩාව දුරුකර ගන්න පුළුවන්කම තියෙනවා. හොඳට මතක තියා ගන්න, ඕනෑම චිත්ත පීඩාවක් එක පාරට හට ගන්නේ නෑ. එය ටික ටික ඇතිවෙලා වැඩිවෙලා යනවා.

ඉතින් අප ආරම්භයේදී තේරුම් ගන්න ඕනෑ. අපහසුවක් එනකොට මෙය වැඩිවෙලා යයි කියන දේ. එහෙම නම් ආරම්භයේදී ම අප එය මග හැර ගන්න දක්ෂ වෙන්න ඕනෑ. එහෙම නැත්නම් එය මග හරින්න බැරිනම් අනිත්‍ය විදියට මෙනෙහි කරලා දුරුකර ගන්න දක්ෂ වෙන්න ඕනෑ. සිහිය පිහිටුවා ගන්න ඕනෑ. එහෙමත් බැරිවුණොත් එය බලවත් වෙලා ගියොත් ‘මේක හට ගත් එකක්’ මේක නැති වීමක් තියෙනවා. ‘මේක සංඛිතයක්’ කියන විශ්වාසය අපට තියෙන්න ඕනෑ. එසේ විශ්වාසය ගොඩනගා ගත්තොත් අපට පුළුවන්කම තියෙනවා අනිත්‍ය විදිහට මෙනෙහි කරලා ඒ අපහසුව දුරුකර ගන්න. ඒක තමයි ධර්මයෙන් අපට තිබෙන පිළිසරණ.

රාග, ද්වේශ, මෝහ දුරු කරන්න අපි කැමති වූ පමණින් රාග, ද්වේශ, මෝහ අපෙන් අයින්වෙලා යන්නේ නෑ. දැන් අපි කැමැතියි කියලා රාග, ද්වේශ, මෝහ අපෙන් අයින්වෙලා යයි ද? අයින්වෙලා යන්නේ නෑ. ඇයි? ඒ අපි ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරයට අකැමැති යි කියලා හිතුවට ඒවා අපෙන් නිදහස් වෙලායයි ද නෑ. ඇයි නිදහස් වෙලා යන්නේ නැත්තේ. දැන් අපි ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය සිතට අකමැති යි කියනවා. මම නම් එය අත්හරිනවා කියනවා. එසේ කියූ පමණින් එසේ සිතු පමණින් පුළුවන්ද කරන්න. අත්හරින්න පුළුවන් ද? ඇයි බැරි. මේවා මාරයාගේ වසඟයේ තියෙන දේවල්. අපේ වසඟයේ නෙමේ තියෙන්නේ.

මාරයා මේ ලෝකේ අධිපති භාවයෙන් යුක්තයි. අපි නිකම් දූවිල්ලකින් කෝටියෙන් එකක් තරම්වත් වටින්නේ නෑ. දූවිල්ල කියන එක ගොඩක් පුංචියි නේ ද? ඒකෙන් කෝටියෙන් එකක් තරම්වත් අපිට බලයක් නෑ. අපි සිතින් ඉන්නවා ලෝකයට වඩා බලයක් අපට තියෙනවා කියලා. එහෙම සිතනවා නේ ද? අපිට ලොකු හැකියාවක් තියෙනවා කියලා අපි සිතනවා නේ ද? නමුත් දූවිල්ලකින් කෝටියෙන් එකක් තරම්වත් බලයක් අපට නෑ. අප තව කෙනෙකුගේ වසඟයේ තියෙන දෙයක් මගේ කියල සලකමින් අපිට බලයක් තියෙනවා කියලා කල්පනා කරනවා. එය මාරයාගේ වසඟයේ තියෙන ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය, සිත මගේ් කියලා හිතාගෙන ඒවා මුල්කරගෙන අප සිතින් ම මවා ගත් බලයක්. අප සිතනවා මට බලයක් තියෙනවා. හැකියාවක් තියෙනවා කියලා. අන්න එබඳු මුලාවක නේද අප ඉන්නේ.

මාරයාගේ වසඟයේ තියෙන ආයතන හයක් මම කියලා හිතාගෙන මගේ කියලා හිතාගෙන ඒවා මුල්කරගෙන මවාගත් හැකියාවක් මත නේද අපි යැපෙන්නේ. අන්න ඒ යැපීම තුළ වාසය කරන තෙක් අපට මේකෙන් නිදහස් වෙන්න වත් පීඩා දුරුකර ගන්නවත් බෑ. ඒ නිසා මතක තියාගන්න මේ ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය, සිත අධිපති භාවයෙන් අග්‍ර වූ මාරයාගේ වසඟයේ තියෙන දෙයක්. ඒකට මුලාවෙන් රැවටිලා ‘මම’ කියලා හිතාගෙන අප සිතින් ගොඩනගා ගත්ත හැකියාවක් තුළ අප ඉන්නේ. එහෙනම් තමන්ම හැකියාවක් නැත කියලා කල්පනා කළොත් අන්න එයාට තමන් ම සිතා මතා ගොඩනගා ගත යුතු හැකියාවක් තියෙනවා. මොකක් ද ඒ හැකියාව. ඒ තමයි ශ්‍රද්ධාව මුල්කරගෙන නුවණින් කල්පනා කිරීමේ හැකියාව. ඒක තමන් උපදවා ගන්න ඕනෑ. ඒක ඉබේ එන්නේ නෑ. සිතාමතා ම කළයුතු එකක්.

නමුත් සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයාගේ ස්වභාවය තමයි සිතේ එන අදහස හරි කියලා හිතාගෙන ඒ මත තීන්දු ගන්නවා. එතකොට සිතින් එන සිතිවිලි මත තීන්දුව තමා අරගෙන ඉවර යි’ සිත කාගේ ද? සිත මාරයාගේ එහෙනම් සිතිවිල්ල කාගේ ද? ඒකත් මාරයාගේ, ගින්නෙන් එන දැල්ල කාට ද අයිති. ගින්නට අයිති. එහෙනම් සිත මාරයට අයිති යි නම් හිතේ එන සිතිවිල්ල කාට ද අයිති. ඒක තමාට අයිති නෑ. ඒක මාරයට අයිතියි. එහෙනම් ඒ සිතිවිල්ලට අනුව තමන් කටයුතු කළොත් තමන් කාගේ වසඟයේ ද ඉන්නේ. මාරයාගේ වසඟයේ. අප හිතනවා අප නිදහස් කියලා. අන්න එතන තමා අපට වරදින තැන.

මම ස්වාධීනව ඉන්න ඕනෑ. මම නිදහසේ ඉන්න ඕනෑ කියලා හැඟීම් අපට එනවා. ඒවා සිතේ තියෙන්නේ. ඒ සිතිවිලි මාරයාට අයිති දේවල්. එසේ සිතන කෙනා මාරයට කොටු වෙලා. ඒ නිසා මාරයාගේ වසඟයෙන් නිදහස්වීම පිණිස කළයුතු එක දෙයයි තියෙන්නේ. ඒ තමයි සිතට එන සිතිවිල්ල බාර නොගත යුතු යි. අපි ශ්‍රද්ධාවට මුල්තැන දීලා ශ්‍රද්ධාවට ප්‍රමුඛත්වය දීලා, ශ්‍රද්ධාව උපදවාගෙන නුවණින් කල්පනා කරන්න පුරුදුවිය යුතු යි. එසේ ශ්‍රද්ධාව උපදවාගෙන නුවණින් කල්පනා කරන්න අපට යම් හැකියාවක් උපදනවා නම් උපදින්නේ කල්‍යාණ මිත්‍ර ඇසුරේ දී. කල්‍යාණ මිත්‍රයා ප්‍රකාශ කරනවා නම් යමක් ‘මේ දේ කරන්න’ ‘මේ දේ කරන්න එපා’ කියලා.

අපිට බලයක් තියෙන්න ඕනෑ ඒක පිළිගන්න. කල්‍යාණ මිත්‍රයා යමක් කියනකොට ඒක පිළිගන්න යමෙකුට පුළුවන්නම් එයා වීර්යවන්තයෙක්. එයා බලවත් වීර්යයවන්තයෙක්. ආන්න ඒ වීර්යය එයාට උපකාර වෙනවා. ඒ සිතට යට නොවී ඉන්න. සිතට යට වෙනවා කියලා කියන්නේ මාරයට යට වෙලා. ඒකෙන් මහා විශාල ලාභයක් අපට අහිමි කරලා දානවා. ඒ වගේම ලෝකයටත් ඒ ලාභය අහිමි වෙන තත්ත්වයට කටයුතු කරන අය බවට අප පත්වෙනවා.

ඒ නිසා හොඳට මතක තියා ගන්න කල්‍යාණ මිත්‍ර ඇසුරේ ඉඳගෙන අවවාදය ඇසුරේ ඉඳගෙන ශ්‍රද්ධාව උපදවාගෙන මේ ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය, සිත කියන මේ ආයතන අනිත්‍ය විදියට තේරුම් ගන්න කල්පනා කරන්න. අනිත්‍ය විදියට තේරුම් ගන්න කෙනා සිතේ එන සිතිවිල්ල අනිත්‍ය යි කියලා කල්පනා කරනවා. සිතිවිලි මිහිරියි වගේ පෙනෙයි. තමන්ට ලොකු උපකාරයක් වගේ පෙනේ. නමුත් තේරුම් ගන්න ‘මේක සිතේ ආපු දෙයක්’ ‘මේක මම නොමෙයි’ ‘මේක මගේ නෙමෙයි’ මේක මාරයාට අයිති එකක්’ , ‘මේක මට උපකාරය පිණිස පවතින එකක් නෙමෙයි’ කියලා තේරුම් ගන්න. තේරුම් අරගෙන ඒ සිතත් අනිත්‍යයි කියලා පුරුදු කරන්න.

සිතිවිල්ලත් අනිත්‍යයි කියලා පුරුදු කරන්න. එතකොට අපට යම් සිතිවිල්ලක් උපදනවා නම් ඒ සිතිවිල්ල සකස් වෙච්ච දෙයක්. ඒ නිසා ඒ සිතිවිලි වලට ගොදුරු වෙන්න එපා. සිතිවිලි අනිත්‍ය විදියට දකින්න මහන්සි වෙන්න ඕනේ. එතකොට අපට විශාල සැනසීමක් ඇති කර ගන්න පුළුවන්කම තියෙනවා. අප සිතිවිල්ලක් නිසා පීඩාවට පත් වුණානම් ඒ සිතිවිල්ල අත් හැරුනට පස්සේ අප නිදහස්. හොඳට කල්පනා කරලා තමා දෙස හොඳට එබිකම් කරලා තමාගේ් ජීවිතය දිහා හොඳට බලන්න. මේ මහා පීඩා තුළ වාසය කරනවා නම් ඒක මේ සිතිවිල්වලට අසුවෙලා නේද හිරකූ®ඩුවක වගේ ඉන්නවා. අප කටු ගොඩක වගේ් ඉන්නවා. සිතිවිලි වලට අසුවෙලා. එක තැනක ඉඳලා හොඳට කල්පනා කරන්න.

මතු සම්බන්ධයි.

නාවලපිටියේ අරියවංශ හිමි
'බුදුසරණ' පුවත් පතේ පළ වූ ලිපියක් ඇසුරෙන්
http://www.lakehouse.lk/budusarana/2010/10/07/tmp.asp?ID=vision03

Related Posts with Thumbnails